باب يازدهم در ايارجات ايارج لوغاذيا : داروى نافع است . بادهاى بد از تن بيرون آورد و اسهال بىرنج بود و [ در ] « 1 » ديوانگى و استرخا و سكته به كار آيد ؛ صنعت آن : تخم حنظل پانزده درم ، بصل الفار هشت درم ، غاريقون ده درم ، سقمونيا پانزده درم ، خربق ده درم ، كمادريوس و اسقورديون از هريك پنج درم ، افتيمون ده درم ، صبر پانزده درم ، حاشا دو درم ، سليخه و فراسيون از هريك هفت درم ، فلفل سياه و دارفلفل و سنبل و زعفران و مرّ صافى و دارچينى و فطراساليون از هر يك چهار درم ، جاوشير سكبينج و عصارهء افسنتين و اسطوخودّوس از هريك پنج درم ، بسفايج هفت درم ، جند بيدستر و زراوند و زنجبيل و جنطياناى رومى از هريك سه درم ، كوفته و بيخته ، به انگبين بسرشند و بعد از شش ماه به كار برند . شربتى چهار درم با يك درم نمك در طبيخ افتيمون ، و اين نسخه معتمد است . ايارج اركاغانيس : نسخهء معروف است . همهء بيمارىهاى بلغمى و سودايى و ابتداى آب فرود آمدن باز دارد و تنگى نفس و گرفتگى آواز ببرد و معده و شكم و رحم اندر طبيخ سداب سود دارد ، خاصّه اگر با سه قيراط جند بيدستر دهند و گزند سگ ديوانه با يك درم سرطان سود دارد ؛ صنعت آن : تخم حنظل ده درم ، فراسيون و اسطوخودّوس و خربق سياه و كمادريوس و فلفل ابيض از هريك بيست درم ، بصل الفار و فرفيون و صبر و زعفران و جنطيانا و فطراساليون و اشق و جاوشير از هريك پانزده درم ، جعده و دارچينى و سكبينج و مرّ و سنبل و اذخر و فودنهء كوهى و زراوند مدحرج از هريك دو درم ، سقمونيا ده درم ، كوفته و بيخته ، با عسل بسرشند . شربتى چهار مثقال نافع بود . ايارج جالينوس : منافع اين از آن هر دو تمامتر است . لقوه و فالج و تشنّج و استرخاى مثانه را سود دارد ؛ صنعت آن : تخم حنظل و غاريقون و بصل الفار و اشق و خربق سياه و

--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد .